https://www.terrarium.pl/t/species/_/rhynchocephalia-hatterie/sphenodontidae/sphenodon/ Sat, 16 May 2026 23:07:37 +0000 86400 Sphenodon, znany powszechnie jako tuatara, to niezwykły gad endemiczny dla Nowej Zelandii, będący jedynym żyjącym przedstawicielem starożytnego rzędu Rhynchocephalia, który kwitnął w erze mezozoicznej. Pomierz zewnętrznym podobieństwem do jaszczurek, tuatara nie jest z nimi blisko spokrewniony, o czym świadczą unikalne cechy anatomiczne, takie jak druga para rowków w czaszce dla przyczepu mięśni szczęki oraz brak narządu kopulacyjnego u samców. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest trzecie, parapetalne „oko” na czubku głowy, widoczne u młodych osobników, które z wiekiem pokrywa się skórą i pełni funkcję fotoreceptora, pomagając prawdopodobnie w regulacji cykli dobowych i sezonowych. Tuatary prowadzą głównie nocny tryb życia, zamieszkując często wspólnie z ptakami morskimi nory na nadmorskich wyspach, gdzie panuje chłodny, umiarkowany klimat. Są zwierzętami długowiecznymi, dożywającymi nawet ponad 100 lat, z bardzo wolnym metabolizmem i zdolnością do aktywności w niskich temperaturach, niespotykaną u większości gadów. Ich dieta jest oportunistyczna i obejmuje bezkręgowce, małe kręgowce, a czasem jaszczurki lub pisklęta ptaków. Jako żywe skamieniałości, tuatary mają ogromne z