https://www.terrarium.pl/t/species/_/rhynchocephalia-hatterie/sphenodontidae/ Mon, 18 May 2026 13:00:15 +0000 86400 Sphenodontidae to rodzina gadów z rzędu sfenodontów (Rhynchocephalia), reprezentowana współcześnie wyłącznie przez hatterię (tuatarę) nowozelandzką (Sphenodon punctatus). Jest to prawdziwa żywa skamieniałość, której najbliżsi krewni żyli w erze mezozoicznej. Hatteria ma masywne, proporcjonalnie dużą głowę z dobrze rozwiniętym trzecim okiem (oka ciemieniowego) u młodych osobników, które z wiekiem pokrywa się skórą. Jej szkielet wykazuje liczne prymitywne cechy, niespotykane u współczesnych jaszczurek, takie jak dwuwklęsłe kręgi, skostniałe żebra brzuszne (gastralia) oraz unikalne połączenie kości czaszki z żuchwą, które unieruchamia szczęki. Zamieszkuje głównie wyspy przybrzeżne Nowej Zelandii, gdzie kopie nory lub zajmuje kryjówki ptaków morskich, z którymi często tworzy komensaliczne relacje. Jest aktywna w nocy i przy niskich temperaturach, optymalnie czując się w około 12°C. Jej metabolizm jest wyjątkowo powolny, a rozwój niezwykle długi – dojrzałość płciową osiąga około 20 roku życia, a jaja w glebie inkubują się nawet 15 miesięcy. Jako drapieżnik polujący na bezkręgowce i małe kręgowce, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ekosystemów wyspowych, będąc jednocześnie gatu